Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ nhà Thục [9a9b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 護府，後訛爲東湖，今東湖津），犯土神，染病歸。[9a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … hộ phủ, hậu ngoa vi Đông Hồ, kim Đông Hồ tân), phạm thổ thần, nhiễm bệnh quy.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 謂佗曰：「秦亡矣，用計攻泮可以立國。」[9a*1*19]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Vị Đà viết: “Tần vong hĩ, dụng kế công Phán khả dĩ lập quốc”.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 佗知王有神弩，不可敵，退守武寧山，通使講和。[9a*2*8]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Đà tri vương hữu thần nỗ, bất khả địch, thoái thủ Vũ Ninh sơn, thông sứ giảng hòa.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 王喜，乃分平江（今東岸，天德江是也），以北佗治之，以南王治之。[9a*3*7]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Vương hỉ, nãi phân Bình Giang (kim Đông Ngạn, Thiên Đức giang thị dã), dĩ Bắc Đà trị chi, dĩ Nam vương trị chi.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 佗遣子仲始入侍宿衛，求婚王女媚珠。[9a*4*8]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Đà khiển tử Trọng Thủy nhập thị túc vệ, cầu hôn vương nữ Mị Châu.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 許之。[9a*5*4]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Hứa chi.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 仲始誘媚珠竊觀靈弩，潜毀其機，易之，託以北歸省親，謂媚珠曰：「夫婦恩情，不可將亡，如兩國失和，南北隔别，我來到此，如何得相見？」媚珠曰：「妾有鵝毛錦褥，常附於身，到處拨毛置岐路以示之。」[9a*5*6]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Trọng Thủy dụ Mị Châu thiết quan linh nỗ, tiềm hủy kì cơ, dịch chi, thác dĩ Bắc quy tỉnh thân, vị Mị Châu viết: “Phu phụ ân tình, bất khả tương vong, như lưỡng quốc thất hoà, Nam Bắc cách biệt, ngã lai đáo thử, như hà đắc tương kiến?”. Mị Châu viết: “Thiếp hữu nga mao cẩm nhục, thường phụ ư thân, đáo xứ bạt mao trí kì lộ dĩ thị chi”.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 仲始歸以告佗。[9a*9*4]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Trọng Thủy quy dĩ cáo Đà.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 癸巳，五十年（秦二世胡亥二年）。[9b*1*1]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Quý Tị, ngũ thập niên (Tần Nhị Thế Hồ Hợi nhị niên).

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 任囂病且死，謂佗曰：「聞陳勝等作亂，民心爲之所附。[9b*1*12]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Nhâm Ngao bệnh thả tử, vị Đà viết: “Văn Trần Thắng đẳng tác loạn, dân tâm vị chi sở phụ.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 此土僻遠，吾恐群盗侵犯至此，欲以絶道（秦所開越道也），自備，待諸侯變會。」[9b*2*11]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Thử thổ tích viễn, ngô khủng quần đạo xâm phạm chí thử, dục dĩ tuyệt đạo (Tần sở khai Việt đạo dã), tự bị, đãi chư hầu biến hội”.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 病甚曰：「番禺（漢曰南城）負山阻水，東西各數千里，頗有秦人相輔，亦足見國，興王，爲一方之主也。[9b*3*18]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Bệnh thậm viết: “Phiên Ngung (Hán viết Nam Thành) phụ sơn trở thủy, Đông Tây các sổ thiên lí, pha hữu Tần nhân tương phụ, diệc túc kiến quốc, hưng vương, vi nhất phương chi chủ dã.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 郡中長吏無足與謀者，故特召公告之。」[9b*5*15]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Quận trung trưởng lại vô túc dữ mưu giả, cố đặc triệu công cáo chi”.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 因以佗自代。[9b*6*11]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Nhân dĩ Đà tự đại.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 囂死，佗即移檄告横浦、陽山、潢谿關，曰：「盗兵且至，急絶道，聚兵自守。」[9b*6*16]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Ngao tử, Đà tức di hịch cáo Hoành Phố, Dương Sơn, Hoàng Khê quan, viết: “Đạo binh thả chí, cấp tuyệt đạo, tụ binh tự thủ”.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 檄至，州郡皆應之。[9b*8*4]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Hịch chí, châu quận giai ứng chi.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 於是盡殺秦所至長吏，以其親黨代爲守。[9b*8*11]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Ư thị tận sát Tần sở chí trưởng lại, dĩ kì thân đảng đại vi thú.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 佗發兵攻王，王不知弩機已失，…… [9b*9*8]

Dịch Quốc Ngữ

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 … [9a] Đô hộ, sau lầm là Đông Hồ, tức là bến Đông Hồ ngày nay)¹, vì phạm thổ thần nên bị bệnh, phải rút về. Nhâm Ngao bảo Đà rằng: “Nhà Tần sắp mất, dùng mưu kế đánh Phán thì có thể dựng nước được”. Đà biết vua có nỏ thần, không thể địch nổi, bèn lui giữ núi Vũ Ninh, sai sứ đến giảng hòa. Vua mừng, bèn chia từ Bình Giang (nay là sông Thiên Đức ở huyện Đông Ngàn) trở lên phía Bắc thuộc quyền cai trị của Đà, trở về phía Nam thuộc quyền cai trị của vua.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Đà sai con là Trọng Thủy vào hầu làm túc vệ, cầu hôn con gái vua là Mỵ Châu. Vua bằng lòng. Trọng Thủy dỗ Mỵ Châu để xem trộm nỏ thần, rồi ngầm bẻ gãy lẫy nỏ, thay cái khác vào, giả vờ về Bắc thăm cha mẹ, bảo Mỵ Châu rằng: “Ân tình vợ chồng không thể quên nhau, nếu lỡ hai nước không hoà, Nam Bắc cách biệt, ta lại tới đây thì làm thế nào mà tìm thấy nhau?”. Mỵ Châu nói: “Thiếp có cái nệm gấm lông ngỗng, thường mang theo mình, đi đến đâu thì rút lông ngỗng rắc ở chỗ đường rẽ để làm dấu”. Trọng Thủy về báo cho Đà biết.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 [9b] Quý Tỵ, năm thứ 50 [208 TCN] (Tần Nhị Thế Hồ Hợi, năm thứ 2).

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Nhâm Ngao ốm sắp chết, bảo Đà rằng: “Tôi nghe nói bọn Trần Thắng làm loạn, lòng dân chưa biết theo về đâu. Đất này ở nơi xa lánh, sợ bọn giặc xâm phạm đến đây, muốn cùng ông chặt đường (đường vào đất Việt do nhà Tần mở), tự phòng bị, đợi xem chư hầu biến động thế nào”. Đến khi ốm nặng, lại nói: “Đất Phiên Ngung (nhà Hán gọi là Nam Thành) dựa núi cách sông, đông tây dài mấy nghìn dặm, vả có người Tần cùng giúp, cũng đủ dựng nước, dấy vương, làm chủ một phương. Các trưởng lại trong quận này không người nào đáng cùng mưu bàn, cho nên tôi gọi riêng ông để bảo”. Rồi Ngao lấy Đà thay mình.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Ngao chết, Đà liền gửi hịch đến các cửa ải Hoành Phố, Dương Sơn, Hoàng Khê, nói: “Quân giặc sắp đến, phải gấp chặt đường, họp binh tự giữ”. Hịch đến nơi, các châu quận đều hưởng ứng. Bấy giờ Đà giết hết các trưởng lại do nhà Tần đặt, đem thân thích phe cánh thay làm thú lệnh.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Đà đem quân đến đánh vua, vua không biết lẫy nỏ đã mất, …

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 ^⇡ 1 Cương mục (TB1, 16b) chú: “Bây giờ không biết con sông này ở đâu”.