Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ nhà Triệu [14a14b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 漢使者。[14a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … Hán sứ giả.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 使者皆注意嘉勢位能誅。[14a*1*4]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Sứ giả giai chú ý Gia thế vị năng tru.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 王及太后亦恐嘉等先事𭛁，欲令漢使者權謀誅嘉等。[14a*1*14]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Vương cập thái hậu diệc khủng Gia đẳng tiên sự phát, dục lệnh Hán sứ giả quyền mưu tru Gia đẳng.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 乃置酒請使者飲，大臣皆侍坐飲，[14a*2*16]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Nãi trí tửu thỉnh sứ giả ẩm, đại thần giai thị tọa ẩm,

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 嘉弟為將，啐居宫外。[14a*3*10]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Gia đệ vi tướng, tương tốt cư cung ngoại.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 酒行，太后謂嘉曰：「南越内属，國之利也，而相君若不便者，何也？」以激怒使者。[14a*3*19]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Tửu hành, thái hậu vị Gia viết: “Nam Việt nội thuộc, quốc chi lợi dã, nhi tướng quân nhược bất tiện giả, hà dã?” dĩ khích nộ sứ giả.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 使者狐疑，相杖（杖，持也）遂莫敢𭛁。[14a*5*10]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Sứ giả hồ nghi, tương trượng (trượng, trì dã) toại mạc cảm phát.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 嘉見耳目非是，即起而出。[14a*6*3]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Gia kiến nhĩ mục phi thị, tức khởi nhi xuất.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 太后怒，欲鏦（撞也）嘉以矛，王止之。[14a*6*13]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Thái hậu nộ, dục tung (tràng dã) Gia dĩ mâu, vương chỉ chi.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 嘉遂出，介（分也）其弟兵就舍稱疾不肯見王及使者，陰與大臣謀作乱。[14a*7*6]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Gia toại xuất, giới (phân dã) kì đệ binh tựu xá xưng tật bất khẳng kiến vương cập sứ giả, âm dữ đại thần mưu tác loạn.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 王素無意誅嘉，嘉知之，以故数月不𭛁。[14a*8*13]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Vương tố vô ý tru Gia, Gia tri chi, dĩ cố sổ nguyệt bất phát.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 太后欲獨誅嘉，又力不能。[14a*9*9]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Thái hậu dục độc tru Gia, hựu lực bất năng.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 漢 [14a*9*19] 帝聞嘉不聽命，王及太后孤弱不能制，使者怯無决。又以為王及太后已内附，獨吕嘉為乱，不足以興兵，欲使荘參以二千往使。[14b*1*1]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Hán đế văn Gia bất thính mệnh, vương cập thái hậu cô nhược bất năng chế, sứ giả khiếp vô quyết. Hựu dĩ vi vương cập thái hậu dĩ nội phụ, độc Lữ Gia vi loạn, bất túc dĩ hưng binh, dục sử Trang Sâm dĩ nhị thiên vãng sứ.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 荘參曰：「以好徃，数人足矣。以武徃，二千人無以為也。」[14b*3*12]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Trang Sâm viết: “Dĩ hiếu vãng, sổ nhân túc hĩ. Dĩ vũ vãng, nhị thiên nhân vô dĩ vi dã”.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 往不可，[14b*4*13] 漢帝乃罷參。[14b*4*16]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Vãng bất khả, Hán đế nãi bãi Sâm.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 故濟北將韓千秋奮曰：「以一區區之越，又有王、太后為内應，獨丞相吕嘉為害，願得勇士三百人，必斬嘉以報。」[14b*5*2]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Cố Tế Bắc tướng Hàn Thiên Thu phấn viết: “Dĩ nhất khu khu chi Việt, hựu hữu vương, thái hậu vi nội ứng, độc thừa tướng Lữ Gia vi hại, nguyện đắc dũng sĩ tam bách nhân, tất trảm Gia dĩ báo”.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 於是漢使千秋與樛太后弟樛樂將二千人往、入越境。[14b*7*6]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Ư thị Hán sử Thiên Thu dữ Cù thái hậu đệ Cù Lạc tương nhị thiên nhân vãng, nhập Việt cảnh.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 吕嘉遂下令國中曰：「王年少。太后，本漢人也。又與漢使者乱，專欲内附，盡持先王 …… [14b*8*8]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Lữ Gia toại hạ lệnh quốc trung viết: “Vương niên thiếu. Thái hậu, bản Hán nhân dã. Hựu dữ Hán sứ giả loạn, chuyên dục nội phụ, tận trì tiên vương …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 … [14a] sứ giả nhà Hán. Các sứ giả nhà Hán đều chú ý đến Gia, nhưng thế chưa thể giết được. Vua và thái hậu cũng sợ bọn Gia khởi sự trước, muốn nhờ sứ giả nhà Hán trù mưu giết bọn Gia. Bèn đặt tiệc rượu mời sứ giả đến dự, các đại thần đều ngồi hầu rượu. Em Gia làm tướng, đem quân đóng ở ngoài cung. Tiệc rượu mới bắt đầu, thái hậu bảo Gia rằng: “Nam Việt nội thuộc [Trung Quốc] là điều lợi cho nước, thế mà tướng quân lại cho là bất tiện là tại sao?”, cốt để chọc tức sứ giả. Sứ giả còn đương hồ nghi, chần chừ chưa dám làm gì. Gia thấy tai mắt họ có vẻ khác thường, lập tức đứng dậy đi ra. Thái hậu giận, muốn lấy giáo đâm Gia, vua ngăn lại. Gia bèn ra chia lấy quân lính của em dẫn về nhà, cáo ốm không chịu gặp vua và sứ giả, ngầm cùng các đại thần mưu làm loạn. Vua vốn không có ý giết Gia, Gia cũng biết thế, vì vậy đến mấy tháng không hành động gì. Thái hậu muốn một mình giết Gia nhưng sức không làm nổi.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 [14b] Vua Hán nghe tin Gia không nghe mệnh, mà vua và thái hậu thì cô lập, yếu ớt không chế ngự nổi, sứ giả thì nhút nhát không quyết đoán, lại thấy vua và thái hậu đã nội phụ rồi, chỉ một mình Lữ Gia làm loạn, không đáng dấy quân, muốn sai Trang Sâm đem 2 nghìn người sang sứ. Trang Sâm nói: “Lấy sự hòa hiếu mà sang, thì vài người cũng đủ, lấy vũ lực mà sang, thì 2 nghìn người không làm gì được”. Sâm từ chối không nhận. Vua Hán bèn bãi chức Sâm. Tướng Tế Bắc cũ là Hàn Thiên Thu hăng hái nói: “Một nước Việt cỏn con, lại có vương và thái hậu làm nội ứng, chỉ một mình thừa tướng Lữ Gia làm loạn, xin cấp cho 3 trăm dũng sĩ, thế nào cũng chém được Gia về báo”. Bấy giờ nhà Hán sai Thiên Thu và em Cù thái hậu là Cù Lạc đem 2 nghìn người tiến vào đất Việt. Lữ Gia bèn hạ lệnh cho trong nước rằng: “Vua còn nhỏ tuổi, thái hậu vốn là người Hán, lại cùng với sứ giả nhà Hán dâm loạn, chuyên ý muốn nội phụ với nhà Hán, đem hết …