Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ thuộc Ngô, Tấn, Tống, Tề, Lương [4a4b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 胤入境，諭以恩信，降者三萬餘家，州境復清。[4a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 Dận nhập cảnh, dụ dĩ ân tín, hàng giả tam vạn dư gia, châu cảnh phục thanh.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 後九真郡女趙嫗（嫗乳長三尺，施於背後。常乘象頭與敵交戰。）[4a*1*18]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Hậu Cửu Chân quận nữ Triệu Ẩu (Ẩu nhũ trường tam xích, thí ư bối hậu. Thường thừa tượng đầu dữ địch giao chiến)

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 聚眾攻掠郡縣。[4a*2*23]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 tụ chúng công lược quận huyện.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 胤平之。[4a*3*2]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Dận bình chi.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 （《交趾志》：九真山中有趙妹女子，乳長三尺，不嫁。結黨剽掠郡縣。常著金褐齒屣，據象頭鬪戰，死面爲神）。[4a*3*5]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 (Giao Chỉ chí: Cửu Chân sơn trung hữu Triệu muội nữ tử, nhũ trường tam xích, bất giá. Kết đảng phiêu lược quận huyện. Thường trước kim hạt xỉ tỉ, cứ tượng đầu đấu chiến, tử diện vi thần).

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 癸未（漢炎興元年，吳永安十六年）。[4a*5*1]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Quý Mùi (Hán Viêm Hưng nguyên niên, Ngô Vĩnh An thập lục niên).

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 春，三月。初，吳以孫諝爲交州太守。諝貪暴，爲百姓患。[4a*5*14]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Xuân, tam nguyệt. Sơ, Ngô dĩ Tôn Tư vi Giao Châu Thái thú. Tư tham bạo, vi bách tính hoạn.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 至是吳主遣鄧詢至郡。[4a*6*10]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Chí thị Ngô chủ khiển Đặng Tuân chí quận.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 詢又擅調孔雀三十隻，送建業。[4a*6*19]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Tuân hựu thiện điều khổng tước tam thập chích, tống Kiến Nghiệp.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 民憚遠役，因謀作亂。[4a*7*12]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Dân đạn viễn dịch, nhân mưu tác loạn.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 夏，四月，郡吏吕興殺諝及詢，而請太守及兵於晋。[4a*8*1]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Hạ, tứ nguyệt, quận lại Lữ Hưng sát Tư cập Tuân, nhi thỉnh Thái thú cập binh ư Tấn.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 （按：《綱目》云：請吏於魏。明年魏禪位干晋，則魏亦晋也。）[4a*9*1]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 (Án: Cương mục vân: Thỉnh lại ư Ngụy. Minh niên Ngụy thiền vị can Tấn, tắc Ngụy diệc Tấn dã).

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 九真、日南皆應之。[4a*9*21]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Cửu Chân, Nhật Nam giai ứng chi.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 是歲， [4a*9*28] 漢亡。[4b*1*1]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Thị tuế, Hán vong.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 甲申（魏主曹奂咸熙元年，吳主孫皓元興元年）。[4b*2*1]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Giáp Thân (Ngụy chủ Tào Hoán Hàm Hi nguyên niên, Ngô chủ Tôn Hạo Nguyên Hưng nguyên niên).

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 秋，七月，吳分交州，置廣州。[4b*2*19]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Thu, thất nguyệt, Ngô phân Giao Châu, trí Quảng Châu.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 時，吳已附于晋。[4b*3*2]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Thời, Ngô dĩ phụ vu Tấn.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 晋以吕興爲安南將軍都督交州諸軍事，以南中監軍霍弋遙領交州刺史，得以便宜，選用長吏。[4b*3*8]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Tấn dĩ Lữ Hưng vi An Nam tướng quân đô đốc Giao Châu chư quân sự, dĩ Nam Trung giám quân Hoắc Dặc dao lĩnh Giao Châu Thứ sử, đắc dĩ tiện nghi, tuyển dụng trưởng lại.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 弋表爨谷（一云焚谷）爲太守，率牙門董元、王素等將兵助興。未至，興爲功曹李統所殺，[4b*5*7]

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Dặc biểu Thoán Cốc (nhất vân Phần Cốc) vi Thái thú, suất nha môn Đổng Nguyên, Vương Tố đẳng tương binh trợ Hưng. Vị chí, Hưng vị công tào Lí Thống sở sát,

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 谷死之（一云谷病卒）。[4b*6*19]

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Cốc tử chi (nhất vân Cốc bệnh tốt).

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 乙酉（晋武帝司馬炎泰始元年吳甘露元年）。[4b*8*1]

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Ất Dậu (Tấn Vũ Đế Tư Mã Viêm Thái Thuỷ nguyên niên, Ngô Cam Lộ nguyên niên).

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 晉帝遣巴西馬融代興，[4b*8*18]

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Tấn Đế khiển Ba Tây Mã Dung đại Hưng,

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 融病卒。[4b*9*1]

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 Dung bệnh tốt.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 弋又遣揵爲陽稷代融爲太守。[4b*9*4]

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 Dặc hựu khiển Kiện Vi Dương Tắc đại Dung vi Thái thú.

Dịch Quốc Ngữ

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 [4a] Dận đến nơi, lấy ân đức tín nghĩa hiểu dụ, dân ra hàng phục đến hơn 3 vạn nhà, trong châu lại yên. Sau, người con gái ở quận Cửu Chân là Triệu Ẩu tập họp dân chúng đánh chiếm các quận huyện (Ẩu vú dài 3 thước, vắt ra sau lưng, thường ngồi trên đầu voi đánh nhau với giặc). Dận dẹp yên được. (Sách Giao Chỉ chí chép: Trong núi ở quận Cửu Chân có người con gái họ Triệu, vú dài 3 thước, không lấy chồng, họp đảng cướp bóc các quận, huyện, thường mặc áo ngắn màu vàng, chân đi giày mũi cong¹, ngồi đầu voi mà chiến đấu, sau chết làm thần).²

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 Quý Mùi, [263], (Hán Viêm Hưng năm thứ 1, Ngô Vĩnh An năm thứ 16)³.

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 Mùa xuân, tháng 3, lúc trước nhà Ngô lấy Tôn Tư làm Thái thú Giao Châu, Tư là người tham bạo, làm hại dân chúng. Đến đây vua Ngô sai Đặng Tuân đến quận. Tuân lại tự tiện bắt dân nộp 30 con công đưa về Kiến Nghiệp. Dân sợ phải đi phục dịch đường xa, mới mưu làm loạn. Mùa hạ, tháng 4, quận lại là Lữ Hưng giết Tư và Tuân, xin nhà Tấn đặt Thái thú và cho binh. (Xét sách Cương mục chép là xin nhà Ngụy đặt quan, nhưng đến năm sau. Ngụy nhường ngôi cho Tấn, thì Ngụy cũng tức là Tấn). Các quận Cửu Chân, Nhật Nam đều hưởng ứng. Năm ấy [4b] nhà Hán mất.

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 Giáp Thân, [264], (Ngụy Tào Hoán Hàm Hy năm thứ 1, Ngô Tôn Hạo Nguyên Hưng năm thứ 1).

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 Mùa thu, tháng 7, nhà Ngô tách Giao Châu, đặt Quảng Châu. Bấy giờ Ngô đã phụ vào Tấn. Nhà Tấn cho Lữ Hưng làm An Nam tướng quân đô đốc Giao Châu chư quân sự, cho Nam Trung giám quân là Hoắc Dặc xa lĩnh⁴ Thứ sử Giao Châu, cho được tuỳ nghi tuyển dụng trưởng lại. Dặc dâng biểu tiến cử Thoán Cốc (có sách chép là Phần Cốc) làm Thái thú, đem thuộc lại là bọn Đổng Nguyên, Vương Tố đem quân sang giúp Hưng, nhưng chưa đến nơi thì Hưng đã bị công tào là Lý Thống giết. Cốc cũng chết (có sách chép Cốc ốm chết).

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 Ất Dậu, [265], (Tấn Vũ Đế Tư Mã Viêm, Thái Thủy năm thứ 1, Ngô Cam Lộ năm thứ 1).

¶ 56 Leave a comment on paragraph 56 0 Vua Tấn sai Mã Dung người Ba Tây thay Hưng. Dung ốm chết. Dặc lại sai Dương Tắc người Kiện Vi thay Dung làm Thái thú.

¶ 57 Leave a comment on paragraph 57 0 ^⇡ 1 Nguyên văn chữ Hán: “xỉ lý”.

¶ 58 Leave a comment on paragraph 58 0 ^⇡ 2 Thái bình hoàn vũ ký của Nhạc Sử (thời Tống) cũng có chép sự tích bà Triệu Ẩu với nội dung tương tự.

¶ 59 Leave a comment on paragraph 59 0 ^⇡ 3 Năm Quý Mùi (263), là niên hiệu Vĩnh An năm thứ 6 đời Ngô Tôn Hưu (Cảnh Đế), chứ không phải Vĩnh An năm thứ 16 như nguyên bản đã lầm.

¶ 60 Leave a comment on paragraph 60 0 ^⇡ 4 Nguyên văn: “Dao lĩnh”, nghĩa là lĩnh chức cai trị ở một nơi xa mà không cần phải đích thân đến đóng trị sở nơi ấy.