Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ thuộc Ngô, Tấn, Tống, Tề, Lương [6a6b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 餘人助璜。[6a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … dư nhân trợ Hoàng.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 時，楊稷以其將王素代元，元勇將解系同在城内，[6a*1*5]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Thời, Dương Tắc dĩ kì tướng Vương Tố đại Nguyên, Nguyên dũng tướng Giải Hệ đồng tại thành nội,

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 璜使弟象爲書與系。又使象騎鞀車，皷吹導從而行。[6a*2*5]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Hoàng sử đệ Tượng vi thư dữ Hệ. Hựu sử Tượng kị đào xa, cổ suy đạo tòng nhi hành.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 素等曰：「彼象尙如此，系必有去志。」[6a*3*6]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Tố đẳng viết: “Bỉ Tượng thượng như thử, Hệ tất hữu khứ chí”.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 乃殺系。[6a*3*19] 珝、璜遂陷州。[6a*4*3]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Nãi sát Hệ. Hủ, Hoàng toại hãm châu.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 吳因用璜爲刺使。[6a*4*8]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Ngô nhân dụng Hoàng vi Thứ sử.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 璜有謀策，周窮好施，得人心，故人人樂爲之用，所至有功。[6a*4*15]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Hoàng hữu mưu sách, chu cùng hảo thí, đắc nhân tâm, cố nhân nhân lạc vi chi dụng, sở chí hữu công.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 先是晉帝以楊稷爲交州刺史、毛冕爲太守，印綏未到而稷、冕先已敗死。[6a*5*18]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Tiên thị Tấn Đế dĩ Dương Tắc vi Giao Châu Thứ sử, Mao Miện vi Thái thú, ấn tuy vị đáo nhi Tắc, Miện tiên dĩ bại tử.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 因贈稷、冕及松、能（松、能無所考）并爲關内侯。[6a*7*8]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Nhân tặng Tắc, Miện cập Tùng, Năng (Tùng, Năng vô sở khảo) tịnh vi Quan nội hầu.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 九真郡功曹李祚保郡内附晉，璜遣將攻之，不克。[6a*8*4]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Cửu Chân quận công tào Lý Tộ bảo quận nội phụ Tấn, Hoàng khiển tướng công chi, bất khắc.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 祚舅黎桓（一云黎明）隨軍，遣祚降，祚乃答曰：「舅 [6a*9*4] 自吳將，祚自晉臣，惟力是視耳。」[6b*1*1]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Tộ cữu Lê Hoàn (nhất vân Lê Minh) tùy quân, khiển Tộ hàng, Tộ nãi đáp viết: “Cữu tự Ngô tướng, Tộ tự Tấn thần, duy lực thị thị nhĩ”.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 踰時乃拨。[6b*1*13]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Du thời nãi bạt.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 史臣吳士連曰：守土之臣，能以李祚之心爲心，可謂忠於所事矣。[6b*2*1]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Sử thần Ngô Sĩ Liên viết: Thủ thổ chi thần, năng dĩ Lý Tộ chi tâm vi tâm, khả vị trung ư sở sự hĩ.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 吳主以璜爲刺史，持節都督交州諸軍事、[6b*4*1] 前將軍、州牧。[6b*4*17]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Ngô chủ dĩ Hoàng vi Thứ sử, trì tiết Đô đốc Giao Châu chư quân sự, Tiền tướng quân, Châu mục.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 武平、九德、新昌土地险阻，夷獠剄悍，歷世不實。璜征討平之，開置三郡及九郡属國三十餘縣。[6b*5*4]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Vũ Bình, Cửu Đức, Tân Xương thổ địa hiểm trở, Di Liêu hĩnh hãn, lịch thế bất thực. Hoàng chinh thảo bình chi, khai trí tam quận cập Cửu quận thuộc quốc tam thập dư huyện.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 吳徵璜爲武昌都督，以合浦太守修元代之。[6b*7*2]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Ngô trưng Hoàng vi Vũ Xương đô đốc, dĩ Hợp Phố Thái thú Tu Nguyên đại chi.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 土人請留璜以千數，於是遣還舊任。[6b*7*19]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Thổ nhân thỉnh lưu Hoàng dĩ thiên sổ, ư thị khiển hoàn cựu nhiệm.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 及吳主既降晉，手書遣馬息融勅㱕歸順。[6b*8*14]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 Cập Ngô chủ ký hàng Tấn, thủ thư khiển Mã Tức Dung sắc Hoàng quy thuận.

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 㱕流涕數日，遣使送印 …… [6b*9*11]

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Hoàng lưu thế sổ nhật, khiển sứ tống ấn …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 … [6a] hơn vạn người đến giúp Hoàng. Bấy giờ Dương Tắc lấy tướng của mình là Vương Tố thay Nguyên. Dũng tướng của Nguyên là Giải Hệ cùng ở trong thành. Hoàng sai em [của Hệ] là Tượng viết thư gửi cho Hệ, lại sai Tượng ngồi xe ngựa, đánh trống thổi sáp, dẫn đường cho mình đi theo. Bọn Tố bảo nhau rằng: “Tượng như thế, Hệ tất có ý bỏ bọn ta để đi theo”. Bèn giết Hệ. Bọn Hủ và Hoàng bèn đánh lấy châu. Nhà Ngô nhân đó dùng Đào Hoàng làm Thứ sử. Hoàng là người có mưu lược, chu cấp kẻ nghèo khốn, ưa bố thí, được lòng người, ai ai cũng vui lòng giúp việc, đến đâu cũng có công trạng. Trước đây vua Tấn cho Dương Tắc làm Thứ sử Giao Châu, Mao Miện¹ làm Thái thú, ấn thao chưa gửi đến mà Tắc và Miện đã thua chết rồi. Nhân đó vua Tấn truy tặng Tắc, Miện, Tùng, Năng (Tùng, Năng không kê cứu được²) tước Quan nội hầu. Công tào quận Cửu Chân là Lý Tộ giữ quận mà phụ theo nhà Tấn, Hoàng sai tướng đi đánh, không được. Cậu của Tộ là Lê Hoàn (có sách chép là Lê Minh) theo quân [của Hoàng], khuyên Tộ hàng, Tộ gay gắt trả lời: “Cậu [6b] là tướng nước Ngô, Tộ là bề tôi nước Tấn, chỉ có thể dùng sức mà đối xử với nhau thôi”. Quân của Hoàng phải đánh, giờ lâu mới hạ được thành.

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Sử thần Ngô Sĩ Liên nói: Bề tôi giữ đất, nếu ai cũng có lòng như lòng Lý Tộ thì có thể gọi là trung với chúa mình thờ.

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Vua Ngô cho Đào Hoàng làm Thứ sử trì tiết Đô đốc Giao Châu chư quân sự. Dưới thời các tướng quân châu mục trước kia, các quận Vũ Bình, Cửu Đức, Tân Xương, địa thế hiểm trở, người Di Lão hung tợn, đã mấy đời không chịu thần phục, Hoàng đi đánh, dẹp yên được, mở thêm đất, đặt 3 quận, và hơn 30 huyện ở các nước phụ thuộc với quận Cửu Chân³. Sau vua Ngô lấy Hoàng làm Đô đốc Vũ Xương, cho Thái thú Hợp Phố là Tu Nguyên⁴ thay. Dân địa phương đến hàng nghìn người xin lưu Hoàng lại, bởi thế cho Hoàng trở về nhiệm sở cũ. Sau vua Ngô hàng nhà Tấn, tự tay viết thư sai Mã Tức Dung⁵ khuyên Hoàng quy thuận [nhà Tấn]. Hoàng khóc mấy ngày, rồi sai sứ mang ấn …

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 ^⇡ 1 Mao Miện nói ở đây (và ở 2 dòng tiếp theo) đúng ra vẫn là Mao Cảnh mà ở tờ 5a Toàn thư đã chép nhầm là Mao Linh.

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 ^⇡ 2 CMTB3, 13b theo Tấn thư q.57 chép đủ họ tên là Lý Tùng và Thoán Năng.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 ^⇡ 3 Nguyên văn: “… cập cửu quận thuộc quốc tam thập dư huyện” (và 30 huyện ở các nước phụ thuộc với 9 quận). CMTB3, 14b đã sửa lại cho đúng là “Cửu Chân thuộc quốc…”.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 ^⇡ 4 CMTB3, 14b, Tấn thư (Đào Hoàng truyện) đều chép là Tu Doãn (hai chữ: Doãn 允 và Nguyên 元 dễ nhầm với nhau).

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 ^⇡ 5 Mã Tức Dung: đoạn này Toàn thư dùng sử liệu của Tấn thư (Đào Hoàng truyện), mà ở truyện ấy chép là: “khiển Hoàng Tức Dung…”; Thông giám q.81 đã sửa lại là: “khiển Đào Hoàng chi tử Dung” (sai con của Đào Hoàng là Dung). Như vậy Mã Tức Dung nói đây đúng ra là Đào Dung, con của Đào Hoàng.