Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ thuộc Ngô, Tấn, Tống, Tề, Lương [9a9b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 己亥（晋安帝德宗，隆安三年）。[9a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 Kỉ Hợi (Tấn An Đế Đức Tông, Long An tam niên).

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 春，三月，林邑王范胡達陷日南、九真，遂寇交州。[9a*1*12]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Xuân, tam nguyệt, Lâm Ấp vương Phạm Hồ Đạt hãm Nhật Nam, Cửu Chân, toại khấu Giao Châu.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 杜瑗擊破之。[9a*2*7]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Đỗ Viện kích phá chi.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 辛亥（晉義熙七年）。[9a*3*1]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Tân Hợi (Tấn Nghĩa Hi thất niên).

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 夏，四月，永嘉太守盧循來奔。[9a*3*8]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Hạ, tứ nguyệt, Vĩnh Gia Thái thú Lư Tuần lai bôn.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 初，刺史杜瑗卒（或云瑗本属京兆。祖元守合浦，因居交趾。），晉帝以其子慧度爲刺史代之。[9a*3*20]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Sơ, Thứ sử Đỗ Viện tốt (hoặc vân Viện bản thuộc Kinh Triệu. Tổ Nguyên thú Hợp Phố, nhân cư Giao Chỉ), Tấn đế dĩ kì tử Tuệ Độ vi Thứ sử đại chi.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 詔書未至，循攻破合浦，逕向交州。[9a*5*5]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Chiếu thư vị chí, Tuần công phá Hợp Phố, kinh hướng Giao Châu.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 慧度率州府文武拒循於石𥔎，破之。[9a*5*18]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Tuệ Độ suất châu phủ văn vũ cự Tuần ư Thạch Kì, phá chi.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 循餘眾猶二千。[9a*6*13]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Tuần dư chúng do nhị thiên.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 李遜餘黨李脱等結集俚、獠五千餘人以應循。庚子，至龍編南津。[9a*6*19]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Lý Tốn dư đảng Lý Thoát đẳng kết tập Lý, Lạo ngũ thiên dư nhân dĩ ứng Tuần. Canh Tí, chí Long Biên Nam tân.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 慧度悉散家財賞軍士，與循合戰，擲稚尾炬，焚其舟艦，以步兵夾岸射之。[9a*8*6]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Tuệ Độ tất tán gia tài thưởng quân sĩ, dữ Tuần hợp chiến, trịch trĩ vĩ cự, phần kì chu hạm, dĩ bộ binh giáp ngạn xạ chi.

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 循舟艦俱燃，[9a*9*15] 遂大潰。[9b*1*1]

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 Tuần chu hạm cụ nhiên, toại đại hội.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 循知必死，先鴆妻子，召妓妾問曰：「誰能從我者？」[9b*1*4]

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 Tuần tri tất tử, tiên chậm thê tử, triệu kĩ thiếp vấn viết: “Thùy năng tòng ngã giả?”.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 多云：「雀、鼠貪生，就死實難。」或云：「官上當死，某𡸈願生。」[9b*2*3]

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 Đa vân: “Tước, thử tham sinh, tựu tử thực nan”. Hoặc vân: “Quan thượng đương tử, mỗ khởi nguyện sinh”.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 循乃悉殺諸辞死者，因自投于水。[9b*3*4]

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 Tuần nãi tất sát chư từ tử giả, nhân tự đầu vu thủy.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 慧度取其屍斬之，并妻子及脱等，函首送建康。[9b*3*17]

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 Tuệ Độ thủ kì thi trảm chi, tịnh thê tử cập Thoát đẳng, hàm thủ tống Kiến Khang.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 癸丑（晋義熙九年）。[9b*5*1]

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 Quý Sửu (Tấn Nghĩa Hi cửu niên).

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 春，二月，林邑王范胡達寇九真，[9b*5*8]

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 Xuân, nhị nguyệt, Lâm Ấp vương Phạm Hồ Đạt khấu Cửu Chân,

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 慧度擊斬之。[9b*5*21]

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 Tuệ Độ kích trảm chi.

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 乙卯（晋義熙十一年）。[9b*7*1]

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 Ất Mão (Tấn Nghĩa Hi thập nhất niên).

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 冬，十二月，林邑寇交州，[9b*7*9]

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 Đông, thập nhị nguyệt, Lâm Ấp khấu Giao Châu,

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 州將敗之。[9b*7*18]

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 châu tướng bại chi.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 庚申（晋恭帝德文，元熙二年；宋武帝劉裕，永初元年）。[9b*8*1]

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Canh Thân (Tấn Cung Đế Đức Văn, Nguyên Hi nhị niên; Tống Vũ Đế Lưu Dụ, Vĩnh Sơ nguyên niên).

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 秋，七月，慧度擊林邑，大破之，斬殺過半。[9b*8*21]

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 Thu, thất nguyệt, Tuệ Độ kích Lâm Ấp, đại phá chi, trảm sát quá bán.

¶ 49 Leave a comment on paragraph 49 0 林邑乞降，許之。[9b*9*8]

¶ 50 Leave a comment on paragraph 50 0 Lâm Ấp khất hàng, hứa chi.

¶ 51 Leave a comment on paragraph 51 0 前後爲所掠者，…… [9b*9*14]

¶ 52 Leave a comment on paragraph 52 0 Tiền hậu vi sở lược giả, …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 53 Leave a comment on paragraph 53 0 [9a] Kỷ Hợi, [399], (Tấn An Đế Đức Tông, Long An năm thứ 3).

¶ 54 Leave a comment on paragraph 54 0 Mùa xuân, tháng 3, vua nước Lâm Ấp là Phạm Hồ Đạt đánh lấy Nhật Nam và Cửu Chân, rồi vào cướp Giao Châu. Đỗ Viện đánh tan được.

¶ 55 Leave a comment on paragraph 55 0 Tân Hợi, [411], (Tấn Nghĩa Hy năm thứ 7).

¶ 56 Leave a comment on paragraph 56 0 Mùa hạ, tháng 4, Thái thú quận Vĩnh Gia là Lư Tuần chạy sang [Giao Châu]. Trước đó, khi Thứ sử Đỗ Viện chết (có sách nói Viện vốn người Kinh Triệu, ông là Nguyên, làm Thái thú Hợp Phố, nhân đó Viện mới đến ở Giao Chỉ), vua Tấn cho con là Tuệ Độ thay làm Thứ sử. Chiếu thư chưa đến nơi, Tuần đã đánh phá Hợp Phố, tiến thẳng đến Giao Châu. Tuệ Độ đem các quan văn võ ở châu phủ chống nhau với Tuần ở Thạch Kỳ ¹, đánh tan được. Quân của Tuần sống sót khoảng 2 nghìn người. Dư đảng của Lý Tốn là bọn Lý Thoát kết tụ với dân Lý, Lạo hơn 5 nghìn người để ứng theo Lư Tuần, ngày Canh Tý kéo đến bờ nam Long Biên. Tuệ Độ bỏ hết gia tài để thưởng quân sĩ, cùng Tuần giao chiến, ném đuốc đuôi trĩ đốt thuyền bè của Tuần, cho bộ binh áp bờ sông bắn xuống. Thuyền của Tuần cháy hết [9b] bèn tan vỡ. Tuần biết thế nào cũng chết, bỏ thuốc độc cho vợ con chết trước rồi gọi các nàng hầu con hát hỏi rằng: “Ai có thể theo ta?” Phần nhiều đều trả lời: “Con sẻ, con chuột còn tham sống, chết theo thì khó lắm”. Cũng có người nói: “Quan còn phải chết, chúng tôi há lại muốn sống”. Tuần bèn giết hết những kẻ không chịu chết theo, rồi gieo mình xuống sông mà chết. Tuệ Độ sai nhặt xác đem chém đầu, cùng với vợ con của Tuần và bọn Thoát, đều lấy đầu đóng hòm đưa về Kiến Khang².

¶ 57 Leave a comment on paragraph 57 0 Quý Sửu [413], (Tấn Nghĩa Hy năm thứ 9). Mùa xuân, tháng 2, vua nước Lâm Ấp là Phạm Hồ Đạt cướp quận Cửu Chân. Tuệ Độ đánh chém được.

¶ 58 Leave a comment on paragraph 58 0 Ất Mão, [415], (Tấn Nghĩa Hy năm thứ 11).

¶ 59 Leave a comment on paragraph 59 0 Mùa đông, tháng 12, quân Lâm Ấp cướp Giao Châu. Tướng châu đánh bại được.

¶ 60 Leave a comment on paragraph 60 0 Canh Thân, [420], (Tấn Cung Đế Đức Văn, Nguyên Hy năm thứ 2; Tống Vũ Đế Lưu Dụ, Vĩnh Sơ năm thứ 1).

¶ 61 Leave a comment on paragraph 61 0 Mùa thu, tháng 7, Tuệ Độ đánh Lâm Ấp, phá được, chém giết đến quá nửa. Lâm Ấp xin hàng, Tuệ Độ cho. Những người trước sau bị [Lâm Ấp] cướp bắt …

¶ 62 Leave a comment on paragraph 62 0 ^⇡ 1 Thạch Kỳ: tên trấn, ở phía Nam phủ trị Giao Châu (CMTB3, 24a).

¶ 63 Leave a comment on paragraph 63 0 ^⇡ 2 Kiến Khang: kinh đô nhà Đông Tấn, vốn là Kiến Nghiệp, vì kiêng huý Tấn Mẫn Đế, đổi thành Kiên Khang, tức Nam Kinh, Trung Quốc ngày nay.