Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Kỷ thuộc Tùy, Đường [14a14b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 眾。[14a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … chúng.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 南詔引餘眾奔入州城固守。[14a*1*2]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Nam Chiếu dẫn dư chúng bôn nhập Châu thành cố thủ.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 冬，十月，駢圍州城十餘日，蠻人困蹙甚。[14a*1*13]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Đông, thập nguyệt, Biền vi Châu thành thập dư nhật, Man nhân khốn xúc thậm.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 城且下，會得王晏權牒，已與維周将大軍𤼵海門。[14a*2*9]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Thành thả hạ, hội đắc Vương Án Quyền điệp, dĩ dữ Duy Chu tương đại quân phát Hải Môn.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 駢即以軍事授仲宰，而與麾下百餘人北㱕。[14a*3*9]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Biền tức dĩ quân sự thụ Trọng Tể, nhi dữ huy hạ bách dư nhân Bắc quy.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 先是，仲宰遣小使王慧賛，駢遣小校曾衮共賫㨗書㱕唐，至海中，望見旌旗東來，問逰船云：「此新經畧使與監軍來也。」[14a*4*7]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Tiên thị, Trọng Tể khiển tiểu sứ Vương Tuệ Tán, Biền khiển tiểu hiệu Tăng Cổn cộng tê tiệp thư quy Đường, chí hải trung, vọng kiến tinh kì Đông lai, vấn du thuyền vân: “Thử tân Kinh lược sứ dữ Giám quân lai dã”.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 二人謀曰：「維周必奪表留我。」[14a*6*14]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Nhị nhân mưu viết: “Duy Chu tất đoạt biểu lưu ngã”.

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 乃匿於島，聞維周過，即馳詣京師。[14a*7*6]

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Nãi nặc ư đảo, văn Duy Chu quá, tức trì nghệ kinh sư.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 唐帝得奏大喜，即加駢撿校工部尚書，使駢來攻蠻人。[14a*7*19]

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Đường đế đắc tấu đại hỉ, tức gia Biền Kiểm hiệu Công bộ thượng thư, sử Biền lai công Man nhân.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 駢至海門而還。[14a*9*2]

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 Biền chí Hải Môn nhi hoàn.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 晏權闇懦，動輙禀維周之命。[14a*9*8]

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 Án Quyền ám nhu, động triếp bẩm Duy Chu chi mệnh.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 維 [14a*9*19] 周㐫貪，諸將不為之用，遂解重圍，蠻人遁去者太半。[14b*1*1]

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 Duy Chu hung tham, chư tướng bất vị chi dụng, toại giải trùng vi, Man nhân thuẫn khứ giả thái bán.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 駢至，復督勵將士，攻城扳之，殺酋遷及士蠻為南詔向道者朱古道，斬首三萬餘級。[14b*2*2]

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 Biền chí, phục đốc lệ tướng sĩ, công thành ban chi, sát Tù Thiên cập sĩ Man vi Nam Chiếu hướng đạo giả Chu Cổ Đạo, trảm thủ tam vạn dư cấp.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 南詔遁去，駢又破土蠻之附南詔者二洞，誅其酋長。[14b*3*15]

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 Nam Chiếu thuẫn khứ, Biền hựu phá thổ man chi phò Nam Chiếu giả nhị động, tru kì tù trưởng.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 土蠻率眾㱕附者萬七千人。[14b*4*16]

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 Thổ man suất chúng quy phò giả vạn thất thiên nhân.

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 十一月，壬子，唐帝詔交州、邕州、西川諸路軍各保疆土，勿復進攻。[14b*5*8]

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 Thập nhất nguyệt, Nhâm Tí, Đường đế chiếu Giao Châu, Ung Châu, Tây Xuyên chư lộ quân các bảo cương thổ, vật phục tiến công.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 置靜海軍於交州，以駢為節度使。[14b*6*14]

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 Trí Tĩnh Hải quân ư Giao Châu, dĩ Biền vi Tiết độ sứ.

¶ 36 Leave a comment on paragraph 36 0 （自此至宋朝，安為靜海軍節鎮。）[14b*7*8]

¶ 37 Leave a comment on paragraph 37 0 (Tự thử chí Tống triều, An vi Tĩnh Hải quân tiết trấn).

¶ 38 Leave a comment on paragraph 38 0 南自李琢侵擾，而羣蠻焉患，殆將十年，至是始平。[14b*7*20]

¶ 39 Leave a comment on paragraph 39 0 Nam tự Lý Trác xâm nhiễu, nhi quần Man yên hoạn, đãi tương thập niên, chí thị thủy bình.

¶ 40 Leave a comment on paragraph 40 0 駢㨿我府稱王，築羅城，周回一千九百八十二丈零五尺，城身髙 …… [14b*8*14]

¶ 41 Leave a comment on paragraph 41 0 Biền cứ ngã phủ xưng vương, trúc La Thành, chu hồi nhất thiên cửu bách bát thập nhị trượng linh ngũ xích, thành thân cao …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 42 Leave a comment on paragraph 42 0 … [14a] nhiều. Nam Chiếu thu quân còn sót chạy vào châu thành cố giữ. Mùa đông, tháng 10, Cao Biền vây châu thành hơn 10 ngày, người Man rất khốn quẫn. Thành sắp hạ thì vừa lúc Biền nhận được văn thư của Vương Án Quyền cho biết đã cùng với Duy Chu đem đại quân xuất phát từ trấn Hải Môn. Biền liền trao việc quân cho Trọng Tể, rồi cùng với bộ hạ hơn 100 người về Bắc.

¶ 43 Leave a comment on paragraph 43 0 Trước đó, Trọng Tể sai tiểu sứ là Vương Tuệ Tán, Cao Biền sai tiểu hiệu là Tăng Cổn cùng mang thư báo thắng trận về nhà Đường, đến giữa biển, trông thấy cờ quạt kéo sang phía đông, hỏi những thuyền đi trên biển thì họ nói đó là quan Kinh lược sứ và Giám quân mới đến. Hai người bàn nhau rằng:

¶ 44 Leave a comment on paragraph 44 0 “Duy Chu thế nào cũng cướp lấy tờ biểu và giữ chúng ta lại”. Bèn nấp ở hải đảo chờ Duy Chu đi qua rồi mới đi gấp về kinh sư. Vua Đường được tờ tâu cả mừng, liền thăng cho Biền làm Kiểm hiệu Công bộ thượng thư, sai Biền đi đánh người Man. Biền về đến trấn Hải Môn thì quay lại.

¶ 45 Leave a comment on paragraph 45 0 Án Quyền là người ngu hèn, việc gì cũng xin lệnh của Duy Chu. Duy [14b] Chu là người hung bạo tham lam, các tướng không chịu giúp việc, bọn họ bèn mở vòng vây cho người Man trốn đi quá nửa. Biền đến nơi lại đốc thúc khích lệ tướng sĩ, đánh lấy được thành, giết Tù Thiên và Chu Cổ Đạo là người thổ man dẫn đường cho quân Nam Chiếu, chém hơn 3 vạn đầu. Quân Nam Chiếu trốn đi, Biền lại phá được hai động thổ man đã theo Nam Chiếu, giết tù trưởng. Người thổ man rủ nhau quy phục đến 1 vạn 7 nghìn.

¶ 46 Leave a comment on paragraph 46 0 Tháng 11, ngày Nhâm Tý, vua Đường xuống chiếu cho các lộ quân Giao Châu, Ung Châu, Tây Châu¹ phải giữ bờ cõi, không tiến đánh nữa; đặt Tĩnh Hải quân ở Giao Châu, lấy Biền làm Tiết độ sứ. (Từ đây cho đến đời nhà Tống, An Nam gọi là Tĩnh Hải quân tiết trấn). Từ khi Lý Trác xâm phạm quấy nhiễu, khiến cho người Man [Nam Chiếu] gây hoạ đến gần 10 năm, đến đấy mới yên. Cao Biền giữ phủ xưng vương², đắp La Thành vòng quanh 1.982 trượng lẻ 5 thước, thân thành cao …

¶ 47 Leave a comment on paragraph 47 0 ^⇡ 1 Tây Châu [ 西州 ], nên sửa là Tây Xuyên [ 西川 ], theo Thông giám.

¶ 48 Leave a comment on paragraph 48 0 ^⇡ 2 Nguyên văn: “Biền cứ ngã phủ xưng vương”. Sử liệu Trung Quốc, kể cả Tân Đường thư q.224 hạ; Cao Biền truyện đều không thấy ghi việc Cao Biền xưng vương. Cương mục cho rằng đó chỉ là do một số “người Giao Châu kinh sợ Biền mà gọi Biền là Cao Vương”) (CMTB5, 10b).