Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Toàn thư phàm lệ [3a3b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

Tách câu và Phiên âm

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0 …… 則書帝，沒則書薨，從諸侯例。[3a*1*1]

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 … tắc thư đế, một tắc thư hoăng, tòng chư hầu lệ.

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 一、趙越王時，李天寳雖稱王立國，然其迹微，國統已属趙王，故附錄于趙紀。[3a*2*1]

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 Nhất, Triệu Việt Vương thời, Lý Thiên Bảo tuy xưng vương lập quốc, nhiên kì tích vi, quốc thống dĩ thuộc Triệu Vương, cố phụ lục vu Triệu kỷ.

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 一、布蓋王豪富勇力，亦一時之䧺。[3a*4*1]

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 Nhất, Bố Cái Vương hào phú dũng lực, diệc nhất thời chi hùng.

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 然乘亂用杜英翰計，圍都護府。守任官病子，乃入居府治，未正位號，尋沒。其子始尊以王爵，故微之也。[3a*4*14]

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 Nhiên thừa loạn dụng Đỗ Anh Hàn kế, vi Đô hộ phủ. Thú nhiệm quan bệnh tử, nãi nhập cư phủ trị, vị chính vị hiệu, tầm một. Kì tử thủy tôn dĩ vương tước, cố vi chi dã.

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 一、北人守任有政蹟者必書，好善惡惡，人心所同，天下之公也。[3a*7*1]

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 Nhất, Bắc nhân thú nhiệm hữu chính tích giả tất thư, hiếu thiện ố ác, nhân tâm sở đồng, thiên hạ chi công dã.

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 一、十二使君乘時無主，各㨿地自守，莫䏻相統。然 [3a*9*1] 吳昌熾以正統書，吳是之後也。[3b*1*1]

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 Nhất, thập nhị sứ quân thừa thời vô chủ, các cứ địa tự thủ, mạc năng tương thống. Nhiên Ngô Xương Xí dĩ chính thống thư, Ngô thị chi hậu dã.

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 一、楊三哥，前後胡皆以王莽篡例。書名者，沮僣竊也。[3b*2*1]

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 Nhất, Dương Tam Kha, tiền hậu Hồ giai dĩ Vương Mãng soán lệ. Thư danh giả, trở tiếm truất dã.

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 一、黎大行雖承正統，然衛王璿猶在，紀元分註宋如宋太祖之於周鄭王也。[3b*4*1]

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 Nhất, Lê Đại Hành tuy thừa chính thống, nhiên Vệ Vương Toản do tại, kỷ nguyên phân chú như Tống Thái Tổ chi ư Chu Trịnh Vương dã.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 一、黎中宗即位三日而遇害，雖未逾年，然諸王争立凣八月，實中宗嗣位之年。[3b*6*1]

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Nhất, Lê Trung Tông tức vị tam nhật nhi ngộ hại, tuy vị du niên, nhiên chư vương tranh lập phàm bát nguyệt, thực Trung Tông tự vị chi niên.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 故書之爲君，以正臥朝篡弑之罪，而以嗣位一年數焉。[3b*7*13]

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Cố thư chi vi quân, dĩ chính Ngọa Triều soán thí chi tội, nhi dĩ tự vị nhất niên số yên.

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 一、衛王靈德前已即帝位，後降王爵，從史法書曰 …… [3b*9*1]

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 Nhất, Vệ Vương Linh Đức tiền dĩ tức đế vị, hậu giáng vương tước, tòng sử pháp thư viết …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 23 Leave a comment on paragraph 23 0 … [3a] thì chép là đế, chết thì chép chữ hoăng¹ là theo lệ chư hầu.

¶ 24 Leave a comment on paragraph 24 0 – Thời Triệu Việt Vương, Lý Thiên Bảo tuy xưng vương dựng nước, nhưng công tích nhỏ mọn, mà quốc thống đã thuộc về Triệu Vương rồi, cho nên chép phụ vào kỷ nhà Triệu.

¶ 25 Leave a comment on paragraph 25 0 – Bố Cái Vương hào phú dũng lực, cũng là anh hùng một thời. Nhưng nhân khi loạn lạc, dùng kế của Đỗ Anh Hàn vây phủ Đô hộ, thái thú ốm chết, bèn vào ở phủ trị, chưa chính vị hiệu, rồi chết, con mới truy tôn tước vương, cho nên chép nhỏ thôi.

¶ 26 Leave a comment on paragraph 26 0 – Thái thú người Bắc triều, người nào có chính tích đều chép cả, ưa người thiện, ghét kẻ ác, lòng người ai cũng thế, [đó là] đạo của thiên hạ vậy.

¶ 27 Leave a comment on paragraph 27 0 – Mười hai sứ quân, nhân lúc không có chủ, mỗi người đều chiếm đất để tự giữ, không ai thống nhiếp được nhau, nhưng [3b] Ngô Xương Xí là chính thống, nên chép ở sau họ Ngô.

¶ 28 Leave a comment on paragraph 28 0 – Dương Tam Kha và họ Hồ trước, họ Hồ sau², đều theo như lệ Vương Mãng cướp ngôi [nhà Hán], chỉ chép tên, là để nén kẻ tiếm nghịch.

¶ 29 Leave a comment on paragraph 29 0 – Lê Đại Hành tuy là nối chính thống, nhưng Vệ Vương Toàn vẫn còn, cho nên chỗ chép niên hiệu chia đôi mà chua, cũng như Tống Thái Tổ đối với Trịnh Vương nhà [Hậu] Chu.

¶ 30 Leave a comment on paragraph 30 0 – Lê Trung Tông lên ngôi được 3 ngày thị bị giết, tuy chưa được một năm, nhưng các vương tranh nhau làm vua tất cả đến 8 tháng, thực đó là năm Trung Tông nối ngôi. Cho nên chép Trung Tông là vua, để nêu tội của Ngọa Triều cướp ngôi giết anh, mà kể là Trung Tông nối ngôi được một năm.

¶ 31 Leave a comment on paragraph 31 0 – Vệ Vương³ và Linh Đức Vương⁴, trước đã lên ngôi hoàng đế, sau bị giáng xuống tước vương, theo phép chép sử, chép là …

¶ 32 Leave a comment on paragraph 32 0 ^⇡ 1 Theo lễ nhà Chu, vua thiên tử chết chép là “băng”, vua chư hầu chết chép là “hoăng”.

¶ 33 Leave a comment on paragraph 33 0 ^⇡ 2 Chỉ Hồ Quý Ly và Hồ Hán Thương.

¶ 34 Leave a comment on paragraph 34 0 ^⇡ 3 Tức Đinh Toàn (ở ngôi năm 979).

¶ 35 Leave a comment on paragraph 35 0 ^⇡ 4 Tức Trần Đế Nghiễn (ở ngôi 1377 – 1388).