Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (Hán – Nôm)

Tục biên thư [2a2b]

Bản chụp nguyên văn chữ Hán

¶ 1 Leave a comment on paragraph 1 0

Tách câu và Phiên âm

¶ 2 Leave a comment on paragraph 2 0 …… 襄翼帝於洪順三年，命兵部尙書兼國子監司業兼史官都總裁武瓊，撰《大越通鑑》，述自鴻庞氏至十二使君，别為《外紀》，自丁先皇至國朝太祖髙皇帝大定天下𥘉年，為《本紀》。[2a*1*1]

¶ 3 Leave a comment on paragraph 3 0 … Tương Dực Đế ư Hồng Thuận tam niên, mệnh Binh bộ Thượng thư kiêm Quốc tử giám tư nghiệp kiêm Sử quan đô tổng tài Vũ Quỳnh, soạn Đại Việt thông giám, thuật tự Hồng Bàng thị chí Thập nhị sứ quân, biệt vi Ngoại kỷ, tự Đinh Tiên Hoàng chí quốc triều Thái Tổ Cao Hoàng Đế đại định thiên hạ sơ niên, vi Bản kỷ.

¶ 4 Leave a comment on paragraph 4 0 其筆削大法，又炳炳於史筆之徵㫖矣。[2a*4*17]

¶ 5 Leave a comment on paragraph 5 0 Kì bút tước đại pháp, hựu bính bính ư sử bút chi trưng chỉ hĩ.

¶ 6 Leave a comment on paragraph 6 0 至於洪順六年，又命少保禮部尙書東閣大學士兼國子監祭酒知經筵事敦書伯黎嵩，𢮪《大越通鑑總論》，可謂篤志於史學，而其是非亦不䏻逃於公議矣。[2a*5*13]

¶ 7 Leave a comment on paragraph 7 0 Chí ư Hồng Thuận lục niên, hựu mệnh Thiếu bảo Lễ bộ thượng thư Đông các đại học sĩ kiêm Quốc tử giám tế tửu tri Kinh diên sự Đôn thư bá Lê Tung, soạn Đại Việt thông giám tổng luận, khả vị đốc chí ư sử học, nhi kì thị phi diệc bất năng đào ư công nghị hĩ.

¶ 8 Leave a comment on paragraph 8 0 暨光紹五年，又命禮部尙書史官副都總裁知 [2a*9*1] 昭文舘秀林局鄧鳴謙作《詠史詩集》，亦可謂䏻求諷詠於詩，而考見其得失矣。[2b*1*1]

¶ 9 Leave a comment on paragraph 9 0 Kị Quang Thiệu ngũ niên, hựu mệnh Lễ bộ Thượng thư Sử quan phó đô tổng tài tri Chiêu văn quán Tú lâm cục Đặng Minh Khiêm tác Vịnh sử thi tập, diệc khả vị năng cầu phúng vịnh ư thi, nhi khảo kiến kì đắc thất hĩ.

¶ 10 Leave a comment on paragraph 10 0 由是而觀，編集國史者，屢至再四，但未刊板頒布，致傳録錯繆，不䏻無「亥豕，魚魯」之失。[2b*2*13]

¶ 11 Leave a comment on paragraph 11 0 Do thị nhi quan, biên tập quốc sử giả, lũ chí tái tứ, đán vị khan bản ban bố, trí truyền lục thác mậu, bất năng vô “hợi- thỉ, ngư- lỗ” chi thất.

¶ 12 Leave a comment on paragraph 12 0 若不委之板正，何以洗相沿之故習㢤。[2b*4*10]

¶ 13 Leave a comment on paragraph 13 0 Nhược bất ủy chi bản chính, hà dĩ tẩy tương duyên chi cố tập tai.

¶ 14 Leave a comment on paragraph 14 0 欽惟：皇上陛下嗣守丕基，率循大卞，日與大元帥掌國政尙師西王，整飭紀綱，作興文教，專委欽差節制各處水步諸營兼總政柄太尉宜國 …… [2b*5*7]

¶ 15 Leave a comment on paragraph 15 0 Khâm duy: Hoàng thượng bệ hạ tự thủ phỉ cơ, suất tuần đại biện, nhật dữ Đại nguyên soái chưởng quốc chính thượng sư Tây Vương, chỉnh sức kỉ cương, tác hưng văn giáo, chuyên ủy Khâm sai tiết chế các xứ thủy bộ chư dinh kiêm Tổng chính bính Thái uý Nghi quốc …

Dịch Quốc Ngữ

¶ 16 Leave a comment on paragraph 16 0 … [2a] Tương Dực Đế năm Hồng Thuận thứ 3 [1511], sai Binh bộ thượng thư kiêm Quốc tử giám tư nghiệp kiêm Sử quan đô tổng tài Vũ Quỳnh soạn Đại Việt thông giám, chép từ Hồng Bàng thị đến Mười hai sứ quân tách riêng làm Ngoại kỷ, từ Đinh Tiên Hoàng đến năm đầu Thái Tổ Cao Hoàng Đế bản triều đại định thiên hạ làm Bản kỷ. Phép lớn về việc chép hay bỏ lại được thể hiện rõ trong ý chỉ tinh vi của sử bút.

¶ 17 Leave a comment on paragraph 17 0 Đến năm Hồng Thuận thứ 6 [1514], lại sai thiếu bảo Lễ bộ thượng thư Đông các đại học sĩ kiêm Quốc tử giám tế tửu tri Kinh diên sự là Đôn Thư bá Lê Tung soạn bài Đại Việt thông giám tổng luận, có thể nói là dốc trí vào sử học mà sự khen chê cũng không thể nào vượt ra ngoài công nghị được.

¶ 18 Leave a comment on paragraph 18 0 Đến năm Quang Thiệu thứ 5 [1520], lại sai Lễ bộ thượng thư Sử quan phó đô tổng tài tri [2b] Chiêu Văn quán Tú lâm cục Đăng Minh Khiêm làm Vịnh Sử thi tập, cũng có thể nói là biết tìm ngụ ý khen chê trong thơ mà xem xét việc hay việc dở vậy.

¶ 19 Leave a comment on paragraph 19 0 Do đó mà xem thì việc biên tập quốc sử đã làm đến ba bốn lần rồi, nhưng vì chưa khắc in để ban bố, dẫn đến truyền chép lầm lẫn, không tránh khỏi những nghĩa sai lạc “hợi-thỉ, ngư-lỗ” ¹. Nếu không ủy nhiệm người hiệu chính thì làm thế nào mà rửa bỏ được thói quen lâu ngày theo nhau ấy.

¶ 20 Leave a comment on paragraph 20 0 Kính nghĩ: Hoàng thượng bệ hạ² nối giữ nghiệp lớn, noi theo phép lớn, hằng ngày cùng với Đại nguyên súy chưởng quốc chính thượng sư Tây Vương [Trịnh Tạc] chỉnh đốn giường mối, chấn hưng văn giáo, chuyên ủy cho Khâm sai tiết chế các xứ thủy bộ chư doanh kiêm Tổng chính bính thái uý Nghi quốc …

¶ 21 Leave a comment on paragraph 21 0 ^⇡ 1 “hợi-thỉ, ngư-lỗ” cũng là những cặp chữ Hán dễ chép nhầm lẫn với nhau, như “đào-âm, đế-hổ”.

¶ 22 Leave a comment on paragraph 22 0 ^⇡ 2 Chỉ vua Lê Huyền Tông (ở ngôi 1663 – 1671).