|

Lời nói đầu

11/03/2025

1 Leave a comment on paragraph 1 0 Chú ý: dự án hiện được cập nhật tại website khosachviet.com

Xin cảm ơn.

Tục Tư trị thông giám trường biên – Lý Đào

2 Leave a comment on paragraph 2 0 “Tục Tư Trị Thông Giám Trường Biên” là bộ sử biên niên đồ sộ do sử gia Lý Đào biên soạn, tiếp nối tinh thần và phương pháp của “Tư Trị Thông Giám” do Tư Mã Quang khởi xướng. Ghi chép tường tận gần một thế kỷ lịch sử triều Bắc Tống (960–1126), tác phẩm không chỉ phản ánh sâu sắc các biến động chính trị, quân sự, xã hội mà còn là nguồn sử liệu quý giá bậc nhất để nghiên cứu tư tưởng và thể chế phong kiến Trung Hoa. Với hơn 980 quyển (nay còn khoảng 520), “Trường biên” là minh chứng cho tinh thần sử học kiên định và tỉ mỉ của một học giả sống trong thời đại đầy biến động.

Giới thiệu về dự án

3 Leave a comment on paragraph 3 0 Dự án dịch thuật này được thực hiện với mục tiêu đưa những tác phẩm lịch sử, văn hóa quý giá đến gần hơn với độc giả hiện đại thông qua việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào quá trình dịch thuật. Khởi đầu với “Tục Tư Trị Thông Giám Trường Biên” của Lý Đào, dự án hướng đến việc cung cấp bản dịch dễ tiếp cận, giúp độc giả có thêm một nguồn tham khảo hữu ích về lịch sử Trung Hoa.

4 Leave a comment on paragraph 4 0 Chúng tôi hiểu rằng dịch thuật lịch sử là một nhiệm vụ khó khăn, đòi hỏi độ chính xác cao và sự hiểu biết sâu sắc về bối cảnh. Vì vậy, bản dịch AI này rất cần có sự hiệu đính và bổ sung để đạt độ chính xác cao hơn. Dự án không thay thế các công trình dịch thuật chuyên sâu, mà đóng vai trò như một phương tiện giúp người đọc dễ tiếp cận tác phẩm.

Nội dung tác phẩm

5 Leave a comment on paragraph 5 0 “Tục Tư Trị Thông Giám Trường Biên” là một bộ sử biên niên quan trọng, ghi chép lịch sử thời Bắc Tống từ năm 960 đến 1127. Được biên soạn bởi Lý Đào dưới thời Nam Tống, tác phẩm này có tiếp nối “Tư Trị Thông Giám” của Tư Mã Quang, cung cấp nhiều tư liệu giá trị về chính trị, ngoại giao, quân sự và xã hội Trung Quốc trong thời kỳ này.

6 Leave a comment on paragraph 6 0 Tuy nhiên, như mọi bộ sử được viết trong bối cảnh phong kiến, quan điểm của tác giả phản ánh tư duy và lợi ích của triều đại đương thời. Các ghi chép về các quốc gia láng giềng, trong đó có Đại Việt, Tây Hạ, Liêu, Kim, và Nhật Bản, đều mang đậm góc nhìn của nhà Tống. Những nhận xét về ngoại bang thường chịu ảnh hưởng của tư tưởng “Hoa Di quan” (xem Trung Quốc là trung tâm văn minh, các nước khác là man di), nên có thể không phản ánh chính xác thực tế lịch sử từ góc độ của các nước này.

7 Leave a comment on paragraph 7 0 Khi tiếp cận tác phẩm này, độc giả cần lưu ý rằng:

8 Leave a comment on paragraph 8 0 – Bộ sách mang quan điểm của sử gia Trung Hoa thời Nam Tống, có thể thiên lệch theo lợi ích của nhà Tống. Những nhận định về các nước láng giềng không nhất thiết phản ánh đúng bản chất quan hệ quốc tế đương thời.

9 Leave a comment on paragraph 9 0 – Các sự kiện lịch sử có thể được ghi chép với góc nhìn của triều Tống, cần đối chiếu với nguồn sử liệu từ các quốc gia khác (ví dụ: Đại Việt Sử Ký Toàn Thư của Đại Việt, Liêu Sử, Kim Sử…).

10 Leave a comment on paragraph 10 0 – Một số thuật ngữ chính trị, xã hội và tư tưởng trong sách thuộc về hệ tư tưởng phong kiến Nho giáo, không thể áp dụng nguyên xi vào thời hiện đại.

11 Leave a comment on paragraph 11 0 – Với tinh thần nghiên cứu khách quan, bản dịch này giữ nguyên nội dung gốc của Lý Đào, độc giả hãy hiểu rõ bối cảnh lịch sử và tránh những hiểu lầm có thể có.

12 Leave a comment on paragraph 12 0 Riêng đối với Đại Việt:

13 Leave a comment on paragraph 13 0 1. Về tư cách quốc gia độc lập của Đại Việt

14 Leave a comment on paragraph 14 0 Từ năm 968, khi Đinh Tiên Hoàng lên ngôi, xưng Hoàng đế, đặt quốc hiệu là Đại Cồ Việt, thì quốc gia Việt Nam chính thức bước vào thời kỳ tự chủ hoàn toàn sau hơn một nghìn năm Bắc thuộc.

15 Leave a comment on paragraph 15 0 Tuy nhà Tống và các triều đại Trung Hoa vẫn thường gọi Đại Việt bằng những danh xưng cũ như “Giao Chỉ”, “An Nam”, hay xem là “thuộc quốc”, nhưng cần khẳng định: đó là cách gọi theo quan điểm của triều đình Trung Hoa, không phản ánh đúng địa vị quốc tế hay bản chất độc lập thực sự của Đại Việt.

16 Leave a comment on paragraph 16 0 Trong quá trình dịch, những chỗ dùng từ như “An Nam quốc vương”, “sứ Giao Chỉ”, “phong vương”, “dâng cống”… sẽ được giữ nguyên. Đây là lối nhìn từ phía Trung Quốc, không phải là sự công nhận từ phía triều đình Đại Việt.

17 Leave a comment on paragraph 17 0 2. Về địa danh “Giao Chỉ” và cách gọi

18 Leave a comment on paragraph 18 0 “Giao Chỉ” là tên gọi hành chính của một quận dưới thời nhà Hán (Giao Chỉ quận), tồn tại trong giai đoạn Bắc thuộc.

19 Leave a comment on paragraph 19 0 Sau thời Ngô Quyền (năm 938) và đặc biệt là từ triều Đinh trở đi, nhà nước phong kiến độc lập tại Việt Nam không còn sử dụng “Giao Chỉ” như danh xưng chính thức nữa.

20 Leave a comment on paragraph 20 0 Tuy nhiên, Tục Tư Trị Thông Giám Trường Biên vẫn tiếp tục sử dụng các tên cũ như “Giao Chỉ”, “An Nam”, “Giao Châu”… Đây là tàn dư của tư duy Trung tâm Hoa Hạ, nên khi gặp những danh xưng này, bản dịch giữ nguyên gốc, nhưng sẽ chú thích rõ để người đọc không nhầm lẫn rằng đó là tên tự xưng của Đại Việt.

21 Leave a comment on paragraph 21 0 3. Về quan hệ ngoại giao và “triều cống”

22 Leave a comment on paragraph 22 0 Các ghi chép về việc Đại Việt cử sứ thần, “xin phong”, hay “dâng biểu cầu phong vương” đều được triều Tống ghi nhận theo mô hình “chư hầu – thiên tử”.

23 Leave a comment on paragraph 23 0 Cần nhấn mạnh rằng hình thức “triều cống” này không đồng nghĩa với lệ thuộc chính trị, mà là một hình thức ngoại giao tương đối phổ biến thời Đông Á tiền hiện đại, có tính nghi lễ, hơn là phục tùng thực chất.

24 Leave a comment on paragraph 24 0 Chú thích sẽ giải thích rõ rằng: Đại Việt là quốc gia có chủ quyền, độc lập trên thực tế, và hệ thống bang giao với nhà Tống mang tính hình thức, không phải sự phụ thuộc toàn diện.

25 Leave a comment on paragraph 25 0 4. Về ghi chép chiến sự và đánh giá nhân vật

26 Leave a comment on paragraph 26 0 Các nhân vật nổi bật như Lê Hoàn, Lý Thường Kiệt, hay các trận đánh như Như Nguyệt (1077) có thể được miêu tả thiên lệch, như xem đó là “phản loạn”, “xâm phạm đất Tống”.

27 Leave a comment on paragraph 27 0 Hy vọng rằng, tác phẩm này sẽ giúp người đọc hiểu rõ hơn về lịch sử khu vực Đông Á trong thế kỷ X–XII, cũng như quan hệ giữa nhà Tống và các quốc gia lân bang, trong đó có Đại Việt.

28 Leave a comment on paragraph 28 0 5. Đọc thêm phần về Đại Việt

29 Leave a comment on paragraph 29 0 Sách “Lịch sử Việt Nam qua chính sử Trung Hoa (Tống sử, Nguyên sử, Minh sử, Thanh sử cảo)” của tác giả Cao Tự Thanh đã dịch và hiệu đính rất chi tiết về các nội dung liên quan, độc giả có thể xem thêm.

Phương pháp thực hiện

30 Leave a comment on paragraph 30 0 Quá trình dịch thuật bao gồm các bước sau:

31 Leave a comment on paragraph 31 0 – Nguồn dữ liệu gốc:

33 Leave a comment on paragraph 33 0 – Dịch thô bằng AI: Sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo để tạo ra bản dịch cơ bản. Mức độ chấp nhận khoảng 64/100.

34 Leave a comment on paragraph 34 0 – Sắp xếp và tinh chỉnh: Tối ưu hóa cách trình bày, đảm bảo bản dịch dễ đọc và dễ theo dõi.

35 Leave a comment on paragraph 35 0 – Hiệu đính cơ bản.

36 Leave a comment on paragraph 36 0 – Công khai phiên bản AI: Phát hành bản dịch AI có hiệu đính cơ bản trên website khosachviet.com.

37 Leave a comment on paragraph 37 0 – Hiệu đính chi tiết phiên bản AI: Nếu có cá nhân hoặc tổ chức muốn hiệu đính, có thể liên hệ để thỏa thuận về bản quyền và điều khoản sử dụng.

Điều kiện sử dụng và bảo vệ bản quyền

38 Leave a comment on paragraph 38 0 – Bản dịch có sử dụng AI này chỉ dành cho mục đích tham khảo và nghiên cứu cá nhân.

39 Leave a comment on paragraph 39 0 – Không được tái xuất bản hoặc sử dụng cho mục đích thương mại nếu không có sự đồng ý từ nhóm thực hiện.

40 Leave a comment on paragraph 40 0 – Nếu có cá nhân/tổ chức muốn sử dụng bản dịch này để hiệu đính và phát hành lại, vui lòng liên hệ để thỏa thuận về bản quyền.

41 Leave a comment on paragraph 41 0 – Bất kỳ hành vi sao chép, chỉnh sửa và xuất bản mà không có sự đồng ý đều vi phạm điều khoản sử dụng.

Mục tiêu dài hạn

42 Leave a comment on paragraph 42 0 Dự án không chỉ dừng lại ở một tác phẩm. Chúng tôi mong muốn hợp tác với những cá nhân và tổ chức có cùng chí hướng để nâng cao chất lượng bản dịch, tạo ra giá trị tri thức bền vững.

43 Leave a comment on paragraph 43 0 Nếu bạn quan tâm đến việc hỗ trợ dự án hoặc có đề xuất hợp tác, xin vui lòng liên hệ qua trang web chính thức.

44 Leave a comment on paragraph 44 0 Trân trọng,

45 Leave a comment on paragraph 45 0 Nhóm thực hiện dự án

46 Leave a comment on paragraph 46 0 Email liên hệ: info@lemonchiffon-louse-845169.hostingersite.com

Page 927

Source: https://www.dvsktt.com/tuc-tu-tri-thong-giam-truong-bien/loi-noi-dau/